Agac Turleri ve Siniflandirma
Ahsap malzeme, genel olarak iki ana kategoride siniflandirilir: sert agaclar ve yumusak agaclar. Bu siniflandirma, agacin botanik ozelliklerine dayanir ve mutlaka fiziksel sertlikle dogrudan iliskili degildir.
Sert Agaclar
Yaprakli agaclardan elde edilen bu kereste turleri, genellikle daha yogun bir yapiya sahiptir. Mobilya, doseme ve dekoratif isler icin tercih edilirler.
| Agac Turu | Yogunluk (kg/m3) | Sertlik | Kullanim Alanlari |
|---|---|---|---|
| Mese | 720-760 | Cok Sert | Mobilya, doseme, kapi, pencere cercevesi |
| Ceviz | 640-680 | Orta-Sert | Lüks mobilya, torna isleri, silah dipçik |
| Kiraz | 580-620 | Orta | Mobilya, kaplama, muzik aletleri |
| Kayin | 680-720 | Sert | Sandalye, merdiven, mutfak gerecleri |
| Disbudak | 650-700 | Sert | Spor malzemesi, alet saplari, mobilya |
Yumusak Agaclar
Igne yaprakli agaclardan elde edilen bu tur kereste, insaat ve dis mekan uygulamalarinda siklıkla tercih edilir. Islenmesi kolay ve ekonomiktir.
| Agac Turu | Yogunluk (kg/m3) | Ozellikler | Kullanim Alanlari |
|---|---|---|---|
| Cam | 500-560 | Recine icerigi yuksek, dayanikli | Insaat, kapi, pencere, dis cephe |
| Ladin | 420-480 | Hafif, beyaz renkli | Ic mekan, mobilya, enstruman |
| Sedir | 350-400 | Dogal koruyucu ozellik | Dis mekan, sauna, dolap ici |
| Kizilcam | 520-580 | Orta yogunluk, islenebilir | Genel marangozluk, insaat |
Damar Yapisi ve Desenler
Ahsabin damar yapisi, estetik gorunumun yani sira mukavemet ve isleme ozelliklerini de etkiler. Kesim yonune gore farkli desenler ortaya cikar.
Damar Tipleri
- Duz Damar: Agac gövdesine paralel uzanan lifler. En yaygin ve istikrarli yapi.
- Kivirci Damar: Dalga seklinde kivrilan lifler. Ozellikle akca agac ve cevizde gorulen, degerli bir desen.
- Capraz Damar: Liflerin yildan yila yon degistirdigi yapi. Dikkatli isleme gerektirir.
- Budakli Yapi: Dal baslangic noktalarindan kaynaklanan dairesel desenler. Rustik gorunum saglar.
Kesim Yontemleri ve Desen
Kutukten kereste elde edilirken uygulanan kesim yontemi, ortaya cikan deseni belirler:
- Tegetsel Kesim: Yillik halkalara teget olarak yapilan kesim. Belirgin, alev benzeri desenler olusturur.
- Radyal Kesim: Kutuk merkezinden disa dogru yapilan kesim. Duz cizgili, istikrarli kereste saglar.
- Dorumusu Kesim: Tegetsel ve radyal arasinda bir yontem. Ekonomik ancak cekme egilimi yuksektir.
Nem Orani ve Kurutma
Taze kesilmis ahsap yuksek miktarda nem icerir. Isleme oncesi bu nemin kontrol altina alinmasi gereklidir.
Nem Seviyeleri
| Nem Orani | Durum | Kullanim Uygunlugu |
|---|---|---|
| %60-80 | Taze kereste | Isleme icin uygun degil |
| %20-30 | Hava kurusi | Dis mekan uygulamalari |
| %12-15 | Ic mekan kurulugu | Genel mobilya yapimi |
| %6-8 | Firin kurusi | Hassas isler, kaplama |
Kurutma Yontemleri
Dogal Kurutma
Acik havada, golge bir alanda istiflenerek bekletilir. Yavai ama kerestenin yapisina zarar vermez. Aylar surer.
Firin Kurutma
Kontrollü sicaklik ve nem ortaminda hizlandirilmis kurutma. Gunler icerisinde tamamlanir. Dikkatli uygulanmalidir.
Vakum Kurutma
Dusuk basinc altinda kurutma. Daha hizli ve hassas kereste icin tercih edilir. Yatirim maliyeti yuksektir.
Ahsap Depolama Kurallari
- Kereste yatay olarak, duzgun bir zemin uzerine istiflenmelidir
- Her sira arasina esit kalinlikta ara tahtalar konulmalidir
- Dogrudan gunes isigi ve yagmurdan korunmalidir
- Hava sirkülasyonu saglanmali, kapali ortamda nem birikmemelidir
- Farkli agac turleri ayri istiflenmeli, karistirilmamalidir
- Zemin ile kereste arasinda en az 15 cm bosluk birakilmalidir
- Duzgun agirlik dagilimi saglanmali, egilme onlenmelidir
Standart Kereste Olculeri
Piyasada bulunabilecek yaygin kereste boyutlari asagida listelenmiştir. Özel olculer siparis uzerine temin edilebilir.
| Tur | Kalinlik (mm) | Genislik (mm) | Uzunluk (cm) |
|---|---|---|---|
| Kalas | 50-75 | 100-300 | 200-400 |
| Tahta | 20-40 | 100-250 | 200-400 |
| Kadron | 40-60 | 40-60 | 200-300 |
| Lata | 20-30 | 40-50 | 200-400 |
| Masif Panel | 18-40 | 400-1200 | 200-300 |